Foto’s-Berkel-Enschot - Deel 1

 

 

 

Berkel-Enschot

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

Berkel-Enschot is een dorp in Noord-Brabant.

Van 1811 tot 1996 was het een zelfstandige gemeente, vanaf 1997 is het onderdeel van de gemeente Tilburg.

De gemeente telde in 1996 10.596 inwoners en had een oppervlakte van 19,82 km2.

De hoofdplaats van de gemeente was Berkel-Enschot.

Berkel en Enschot waren twee dicht bij elkaar gelegen en later aan elkaar gegroeide boerendorpen die met Heukelom een gemeente vormden.

De gemeente werd in 1996 opgesplitst, waarna Berkel-Enschot deel uit ging maken van de gemeente Tilburg en Heukelom van de gemeente Oisterwijk.

 

In Berkel-Enschot waren in de Eerste en Tweede Wereldoorlog veel soldaten ingekwartierd.

Na de Tweede Wereldoorlog werd Berkel-Enschot een snel groeiend dorp dat profiteerde van de Tilburgse (textiel)industrie.

 

 

 

Berkel-Enschot ligt tussen Tilburg en Oisterwijk.

Omliggende dorpen en gehuchten zijn Brem, Heikant, Heuveltje, ‘t Hoekske, Hoog-Heukelom,

Hoogeind, de Kraan, Laag-Heukelom, Loonse Hoek, Oisterwijkse hoeve en Udenhout.

 

 

De namen Berkel en Enschot komen van oudere Nederlandse woorden “Berkeloo” en “Ende Skied,”

die respectievelijk ‘Berkenbos’ en ‘Eindgrens’ betekenen.

 

 

Geschiedenis:

 

In 2009 vonden opgravingen plaats bij de buurtschap Raubraken, die wezen op bewoning in de jonge steentijd, zo’n 5000 v.Chr.

 

Over de oude geschiedenis van Berkel-Enschot is weinig bekend en tot en met de 18e eeuw zijn de gegevens over bewoning en bestuur onvolledig.

 

Sedert 1180 was er sprake van een parochie te Enschot, die gewijd was aan de heilige Michael en tot 1826 werd bediend door de Norbertijnen.

De parochie viel onder West-Tilburg.

De Sint-Willibrorduskapel van Berkel viel onder de parochie Oost-Tilburg (Oisterwijk).

In 1723 splitste de parochie Udenhout-Berkel zich van Oost-Tilburg af.

Pas in 1852 werd Berkel een ook van Udenhout onafhankelijke parochie.

 

De drie dorpen (Berkel, Enschot en Heukelom) die oorspronkelijk de gemeente Berkel-Enschot vormden,

 waren sinds de 11e eeuw ook bestuurlijk met Groot-Tilburg verbonden, vooral in rechtspraak en administratie.

 In 1803 werden de toenmalige schepenbanken opgeheven en vervangen door schout-ambten.

 Enschot en Heukelom vielen toen onder het schout-ambt Oisterwijk en Berkel vormde samen met Udenhout een schout-ambt.

 Dit alles duurde tot 1811.

 

 Op 1 juli 1811 was er een plan om drie maires (burgemeesters) te installeren, maar in oktober bleek er maar één te zijn, de heer Vugts.

 Het gemeentebestuur vergaderde in een school in Enschot en de gemeente werd als Berkel-Enschot-Heukelom aangeduid.

 Udenhout werd in 1814 zelfstandig en de naam Berkel-Enschot-Heukelom werd in de jaren 40 van de 19e eeuw vervangen door Berkel c.a. (cum annexis).

 De toevoeging van Enschot aan de gemeentenaam werd in 1941 officieel ingevoerd,

 vanwege de verwarring met het andere Berkel, alsmede klachten over de postbestelling.

 

In 1876 werd er een raadhuis in Berkel gebouwd, maar de naam Berkel c.a. was toen al lang gangbaar.

 De toevoeging hielp niet bij het onderscheid met het Zuid-Hollandse Berkel (bij Rodenrijs) dat eveneens als Berkel c.a. bekendstond.

 Het huidige raadhuis stamt uit 1932 en is ontworpen door architect Constant Panis uit Tilburg. Het heeft dienst gedaan tot 1997.

 

In 1881 werd de Abdij Koningshoeven gesticht door Franse trappisten.

De trappistinnen betrokken in 1937 de Abdij Koningsoord.

Deze moest echter wijken voor een nieuwbouwwijk.

De dertig zusters vertrokken in mei 2009 naar een nieuw klooster te Arnhem.

 

 

Bezienswaardigheden:

 

Sint-Willibrorduskerk te Berkel. Berkel had een kapel die in 1214 voor het eerst werd vermeld en in 1440 werd vernieuwd.

 In 1852 werd Berkel een zelfstandige parochie.

 De kapel werd hersteld en er werd in 1857 een toren tegenaan gebouwd, ontworpen door Hendrik Jacobus van Tulder.

 In 1910 werd de kapel gesloopt om plaats te maken voor een neogotische kerk, ontworpen door Jan Stuyt.

 De 19e-eeuwse toren werd ommetseld.

 Het is een bakstenen basiliek die een Loret-orgel bezit uit ongeveer 1875.

 

Sint-Caeciliakerk te Enschot. Op deze plaats stond sinds 1672 een schuurkerk, die in 1767 werd vernieuwd.

 Hier werd in 1898 een neogotische kerk gebouwd, ontworpen door Caspar Franssen.

 Het is een niet-georiënteerde kruisbasiliek.

De kerk heeft de klokken van de oude Sint-Michaelkerk.

 

Oude Toren van de Sint-Michielskerk te Enschot. Het is een vroeg-15e-eeuws bakstenen bouwwerk van drie geledingen.

 Het heeft tot de klokkenverdieping opgaande steunberen.

 De kerk kwam in 1648 in bezit van de Hervormden die hem echter nauwelijks konden onderhouden.

 In 1788 was de kerk al zwaar vervallen, maar de toren bleef bewaard.

 In 1938 en 1960 werd ze gerestaureerd en aan beide zijden bleef een deel van de zijbeuken van de kerk behouden en vormt met de toren één geheel.

 

Abdij Koningshoeven, een trappistenabdij, gesticht in 1881.

Abdij Koningsoord.

 

(Wikipedia)

 

 

 

 

 

Enschotsebaan / De Kraan

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

 

Enschotsebaan

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Enschotsebaan 1

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Oude schuur – Enschotsebaan 1

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Restaurant Riddershoeve (1) – ’t Zwaantje 1

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Restaurant Riddershoeve (2) – ’t Zwaantje 1

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Restaurant Riddershoeve (3) – ’t Zwaantje 1

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Sint Caeciliakerk

(Foto: 15 juli 2013)

http://www.reliwiki.nl/index.php?title=Berkel-Enschot,_Kerkstraat_2_-_Caecilia

 

 

 

 

 

Kerkstraat 1

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Kerkstraat 3

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Pastorie – Kerkstraat 2

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Idem, achterzijde

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Hoek: ’t Zwaantje / Torenhoekstraat

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

‘t Zwaantje 24

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Jenaplanschool Rennevoirt – Antonie van Dijcklaan 1

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Cultureel Centrum De Schalm – Eikenbosch 1

(Foto: 15 juli 2013)

http://deschalm.net/ 

 

 

 

 

 

Winkelcentrum Eikenbosch

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Bibliotheek Berkel-Enschot – Eikenbosch 7

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Voormalig gemeentehuis van Berkel-Enschot – Raadhuisstraat 56

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Café ’t Raadhuis – Raadhuisstraat 54

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Abdij Koningsoord (Trappistenklooster) (1) – Raadhuisstraat 26

(Foto: 15 juli 2013)

http://reliwiki.nl/index.php?title=Berkel-Enschot,_Raadhuisstraat_26_-_O.L._Vrouw_Koningsoord

 

 

 

 

 

Abdij Koningsoord (Trappistenklooster) (2) – Raadhuisstraat 26

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Zicht op Abdij Koningsoord met kapel (tijdens renovatie)

(Foto: 23 augustus 2016)

 

 

 

 

 

Sint Willibrordstraat 52

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Raadhuisstraat 14

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Robben Aardbeien – Raadhuisstraat 3

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Spoorwegovergang Raadhuisstraat

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Sint Willibrordstraat 17

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Sint Willibrordstraat

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Monique’s Hairstyling – Sint Willibrordstraat 14

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Multimate Bouwmarkt – Sint Willibrordstraat 15

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Hobby-Mix (voor dieren) – Sint Willibrordstraat 6

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Schoenmakerij Joep van den Berg – Sint Willbrordstraat 5B

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Basisschool Berkeloo – Willibrordstraat 4

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Eeterij De Bron – Molenstraat 2

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Café Concordia – Burgemeester Brendersstraat 3

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Café – Cafetaria De Oude Raadskelder – Burgemeester Brendersstraat 5

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Café – Cafetaria De Oude Raadskelder – Burgemeester Brendersstraat 5

Café Concordia – Burgemeester Brendersstraat 3

Eeterij De Bron – Molenstraat 2

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Berkelseweg 8

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Berkelseweg 2 t/m 6

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Praktijk voor fysiotherapie – Akkerweg 7

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Burgemeester Brendersstraat 8 en 10

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Potters Ceramic Art – Burgemeester Brendersstraat 6

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Sint Willibrorduskerk (1)

(Foto: 15 juli 2013)

http://reliwiki.nl/index.php?title=Berkel-Enschot,_Sint_Willibrordstraat_1_-_Willibrordus

 

 

 

 

 

Sint Willibrorduskerk (2)

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Pastorie – Sint Willibrordusstraat 3

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Molenstraat 9

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Molenstraat 15

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Molenstraat 43

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Molenstraat 53

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Udenhoutseweg 2

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Udenhoutseweg

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Udenhoutseweg 3 (1)

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Udenhoutseweg 3 (2)

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Opvallende situatie:

Plaatsnaambord Berkel-Enschot – flink stuk na de bebouwde kom – Udenhoutseweg

(een klein stukje verder staat het plaatsnaambord: Udenhout)

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Manege DE KRAAN – De Kraan 39A

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Strandbad Rauwbraken

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Kerkstraat

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Kerkstraat 29

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Kerkstraat 25

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

De Smaeck van Brabant – Kerkstraat 8

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Voormalige Sint Caeciliaschool – Kerkstraat 6

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Brandweerkazerne (1) – Burgemeester Panislaan 21

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Brandweerkazerne (2) – Burgemeester Panislaan 21

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Cafetaria van Buytenen – Burgemeester Panislaan 19

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Meester Bakker Van Iersel – Kerkstraat 32

Food Planet Van Riemsdijk – Kerkstraat 34A

Hair2day – Kerkstraat 36

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Torenpad 7

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Oude Toren (1)

(Foto: 15 juli 2013)

http://www.regionaalarchieftilburg.nl/wiki/Oude_Toren

 

 

 

 

 

Oude Toren

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Begraafplaats De Oude Toren

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

ScootergoodsBosscheweg 32A

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Bosscheweg 12

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Hotel De Druiventros – Bosscheweg 11

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Idem

(Foto: 23 augustus 2016)

 

 

 

 

 

R.K.V.V. Jong Brabant – Berkelseweg 14

(Foto: 15 juli 2013)

www.jongbrabant.nl

 

 

 

 

 

Poortgebouw Abdij Koningshoeven – Eindhovenseweg 3

(Foto: 15 juli 2013)

http://reliwiki.nl/index.php?title=Berkel-Enschot,_Eindhovenseweg_3_-_O.L._Vrouw_Koningshoeven

 

 

 

 

 

Idem

(Foto: 9 september 2014)

 

 

 

 

 

Idem

(Foto: 9 september 2014)

 

 

 

 

 

Idem

(Foto: 9 september 2014)

 

 

 

 

 

Eindhovenseweg

(Foto: 9 september 2014)

 

 

 

 

 

De Rendierhoeve – Eindhovenseweg 88A

(Foto: 9 september 2014)

 

 

 

 

 

A65

(Foto: 9 september 2014)

 

 

 

 

 

Zicht op de 2 torens van Abdij Koningshoeven – Eindhovenseweg 3

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Zicht op de torens van Abdij Koningshoeven – Eindhovenseweg 3

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Bosscheweg 4A

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Café en Partycentrum Boerderij Denissen – Generaal Eisenhowerweg 1

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Idem, ingang

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Generaal Eisenhowerweg

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Raadhuisstraat 62

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Wilhelminaplantsoen 24

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Kampshoff-Mode - Dom S Dubuissonstraat 70

(Foto: 15 juli 2013)

 

 

 

 

 

Rotonde Bosscheweg met beelden

(Foto: 23 augustus 2016)

 

 

 

 

 

Wooncomplex Generaal Eisenhowerweg / Beukendreef

(Foto: 23 augustus 2016)

 

 

 

 

 

Osteopathie van Eijck – Generaal Eisenhowerweg 3

(Foto: 23 augustus 2016)

 

 

 

 

 

Zorgcentrum Torentjeshoef - Joost van den Vondellaan

(Foto: 23 augustus 2016)

 

 

 

 

 

Kunstobject – Wilhelminaplantsoen

(Foto: 23 augustus 2016)

 

 

 

 

 

Zandleij (Loonse Molenstraat) – Udenhout

(Foto: 23 augustus 2016)

 

 

 

 

Mijn indruk van Berkel-Enschot: Berkel-Enschot ontbrak nog aan het rijtje van dorpen rond Tilburg waarvan ik fotoreportages heb gemaakt. Opvallend aan Berkel-Enschot is vooral het feit dat tussen alle oudere straten inmiddels bebouwing is en het daarmee een flink dorp is geworden. Zo’n jaar of 50 geleden kwam ik er nog wel eens doorheen, maar ik kon helaas niets meer herinneren uit die tijd. Behoudens de 2 kerken dan. Berkel-Enschot ligt niet alleen tegen Tilburg aan, maar ook al praktisch tegen Udenhout en Oisterwijk. Kortom, alles groeit daar tegen elkaar aan. Ook een opvallende situatie vond ik dat Abdij Koningshoeven ondertussen zowat is verdwenen achter het groen van de bomen. Als ik vroeger met de fiets naar Moergestel reed dan zag ik in de verte het klooster al staan. De bomen daar in de buurt zijn inmiddels zo hoog dat alleen de torens nog zichtbaar zijn. Het poortgebouw viel gelukkig wel op beeld vast te leggen. Ook dacht ik vroeger altijd dat Abdij Koningshoeven bij Moergestel hoorde, maar is toch Berkel-Enschot. Wat mij intussen ook is opgevallen dat in Midden-Brabant beduidend meer historische boerderijen staan dan in West-Brabant. Vooral rond Oisterwijk is dat het geval, welke ik ook nog op beeld wil vastleggen, maar wacht totdat de bladeren van de bomen zijn verdwenen, want vele van deze boerderijen liggen verscholen achter het groen.

 

 

 

Voor deel 2: klik hierop

 

 

Kees Wittenbols.

 

15 juli 2013

 

Index