Bron: http://www.bndestem.nl/regio/oosterhout/6972142/Drie-mensenlevens-lang-in-dezelfde-straat.ece

(Voor een foto van Janus, Frans en Jan de Ruijter, klik op bovenstaande link)

Drie mensenlevens lang in dezelfde straat

Door: Dave Wens

De Grote Kerkstraat - Raamsdonksveer

Het Sandoel ligt in het verlengde

(Foto: Kees Wittenbols – februari 2007)

Het Sandoel in Raamsdonksveer was vroeger een hele wijk, met verschillende straten en steegjes. De Waterstraat was een van de grootste straten binnen het Sandoel. Die straat heet nu zélf Sandoel. De oude steegjes zijn in de jaren zestig en zeventig verdwenen; er zijn nieuwe straten voor teruggekomen. En Oud Sandoel heet nu Nieuw Sandoel. Jan de Ruijter (59): “In 1956 is mijn vader op Sandoel 39 komen wonen, in het jaar dat onze moeder overleed. Daarvoor woonden we ook al op Sandoel; al mijn broers en zusters zijn er geboren. Toen mijn vader in 1983 overleed, kocht mijn broer Janus het huis. Twee jaar later kocht ik het huis weer van hem en renoveerde het gelijk. Janus ging in het ouderlijk huis wonen en de oude zakkenschuur – mijn vader had een bedrijf in jutezakken – werd weer verbouwd tot woonhuis. Daar woon ik nu met mijn gezin, op nummer 39A.”

Tussendoor kocht broer Frans zijn eigen huisje op het Sandoel, in de Rietsteeg. Toen de Rietsteeg verdween, verhuisde Frans naar de Kasteellaan in Nieuw Sandoel, waar hij nog steeds woont. Frans (70): “Het is raar, maar waar mijn oude straat de Rietsteeg op Oud Sandoel was, is nu de Rietstraat in Nieuw Sandoel.” Jan: “Vroeger had je veel meer van die smalle steegjes met van die kleine huizen. Maar voor de nieuwbouw moest alles wijken.” De drie broers zijn de enigen van het gezin die nog op het Sandoel wonen. “Wim en Corry zijn overleden, Nel (78) woont in een bejaardentehuis in Waspik. Broer (68) is vanuit het ouderlijk huis naar Made gegaan en woont daar nu nog steeds. Sjan (55) ging eerst naar Dongen en woont nu in Oosterhout en Elle (66) woont ondertussen weer in Raamsdonksveer, maar niet op Sandoel.” Tegenover Sandoel bevond zich een bedrijventerrein. De bedrijven zijn gesloopt en op die plek is de nieuwe wijk Heereland gebouwd. Vanuit Sandoel 39 kijk je direct op de nieuwbouw.

Sandoel 39 - Raamsdonksveer

(Foto: Kees Wittenbols – 6 september 2010)

Janus (74): “Ik was er niet gelukkig mee; ik was bang dat er ander volk op af zou komen en dat de oude Sandoelse cultuur zou verdwijnen. Iedereen kende elkaar en je liep zo bij elkaar binnen.” Frans: “Mensen deden ook alles samen. Als ze elkaar nodig hadden, hielpen ze elkaar.” Janus: “Dat was heel gewoon.” Jan: “Ja en ze hielpen elkaar ook echt met alles.” Frans: “Er was eens een moeder die geen borstvoeding kon geven. Dus toen deed onze moeder dat maar, die had toch heel het jaar door moedermelk.” Janus: “Toen had ze ineens twee kinderen aan d’r borsten hangen.” Frans: “En die jongen is ook gewoon groot geworden.” De gemoedelijkheid lijkt nog steeds op Sandoel aanwezig te zijn. Ondertussen is een buurjongen tegels aan het leggen. Even later helpt hij Jan met het uitzoeken van een waterpomp. Het moet een dubbele zijn, want dan kan Jan ook gelijk bij de buren sproeien.

Jan: “Hij noemt mij ook wel zijn vader. En als hij de tegels niet goed doet, legt ome Janus alles gewoon opnieuw.” Met de nieuwbouw aan de overkant van hun straat hebben de broers niet al te veel moeite. Janus: “In het begin vond ik het helemaal niks, maar nu ziet het er wel mooi uit. Ik zit er iedere dag op het muurtje in mijn voortuin naar te kijken. Gewoon kijken hoe alles vordert. De nieuwe mensen passen zich ook netjes aan, alleen die parkeerproblemen, hè.” Frans: “Het ziet er netjes uit, alleen is alles een beetje kort op elkaar gebouwd, vandaar ook dat gebrek aan parkeerruimte. Mooie huizen, weinig ruimte.” Jan: “Ach, laat ze maar lekker bouwen. Het wordt er alleen maar beter op. Niet zo rommelig als bij dat transportbedrijf dat er zat.” Is er op het Sandoel dan helemaal niets veranderd? Jan: “Nou, er is weinig oud meer over, alleen de dijk en het kadepad nog.” Frans: “Maar het is er wel beter op geworden. Die kleine huisjes werden echt oud. Hoewel het er wel gezellig was, in die smalle steegjes. Dat heb je tegenwoordig niet meer. Er zijn straten waar ze de buurman niet eens meer kennen. Ik heb er jaren geleden nog een lied over geschreven, ‘t Sandoel en dat zong ik overal.” Jan: “Aan de andere kant hebben we door de komst van de nieuwbouw wel een hoop vrije ruimte moeten inleveren. Vroeger lagen er twee voetbalvelden en een speeltuin, allemaal weg.” Frans: “De oude sfeer is eigenlijk wel gewoon verdwenen. Die komt ook niet meer terug. Bij de ouderen is het nog wel ‘ons kent ons,’ maar bij nieuwe bewoners niet meer.” Jan: “Nu zeg je alleen nog maar “hallo” tegen de buurman; vroeger kwam je achterom. En je moet altijd aanbellen bij de voordeur. Het enige echte voordeel van al die nieuwbouw is dat nu alles al is verbouwd. We kunnen er weer jaren tegenaan.”

Buiten kijken de broers uit op de nieuwbouw. Bijna de hele dijk staat vol met auto’s. De straat zelf is nog niet klaar. Frans: “En dan is er nog wel een stratenmaker uit Raamsdonksveer stratenmaker van het jaar geworden!” Jan: “Ja, dat heeft nog in De Stem gestaan.”

Zie ook:

http://breda-en-omgeving.nl/fotos-raamsdonksveer-deel-1.htm

14 juli 2010

Home